Mali Stapar,  oaza mira i opuštanja nadomak Sombora

* Na samo 12 km letnjim putem od Sombora nalazi se Mali Stapar oaza mira i opuštanja. Mali Stapar je naselje koje je niklo prilikom izgradnje mlina, jedni stanovnici naselja tada su  bili su radnici na mlinu i službenici u vodnoj upravi. Prema zadnjem popisu iz 2011. godine u Malom Staparu ima 25 stalnih stanovnika.

Prevodnica Mali Stapar na kanalu Bezdan - Vrbas je najstarija prevodnica u Vojvodini koja je i dalje u upotrebi. Izgrađena je 1795. godine, za vreme građenja Velikog bačkog kanala koji se smatra pretečom Hidrosistema Dunav-Tisa-Dunav. Veliki Bački kanal projektovali su braća Jozef i  Gabor Kiš i predstavljao je najveći vodoprivredni sistem u dunavskoj regiji i Jugositočnoj Evropi toga vremena, kojim će u periodu od 1783. do 1802. godine povezati Dunav i Tisa.

Kada je državana administracja u Beču dozvolila da se na prevodnicama grade mlinovi koji za rad koriste rezliku u nivou vode, u Malom Staparu je izgrađen prvi i najveći takav mlin, na levoj obali kanala. Današnji izgled mlin ima od 1848. godine, kada je pušten u rad, turbina u mlinu je francuske proizvodnje sa snagom od 30 konja, koja je i dan danas ispravna i može veoma lako da se pokrene, i ako nije pokretana više od 40 godina. Kažu treba samo "podići ustavu i nabaciti kajš" na turbinu. Zamislite kakav bi ovo turistički potencijal bio.......

Zadnji zakupac mlina bio je Lazar Ačanski iz Sivca, koji ga je u zakupu držao do 1976. godine, istekom zakupa mlin se zatvara i prestaje da radi. U vreme kada je radio, mlin je mogao da proizvede 6 vrsta brašna, domaćice iz Sivca ali i obližnje Crvenke su dolazile da ovde melju žito i prave brašno, tada je važila uzrečica "nigde brašna ko Malostaparskog"

Zgrada tehničke direkcije, odnosno Uprave za izgradnju kanala, tzv "dvokatnica" koja se nalazi preko puta mlina, izgrađena je 1898. godine. U zgradi je bila direkcija sve do 1920. godine, kad je za upravnika došao neki englez sa ženom, koja nije htela da živi ovde, bogu iza nogu kao što je ona rekla, nakon toga direkcija je bila preseljena u Sombor, a sama zgrada od tada je napuštena, godinama je bila devastirana, da bi bila obnovljena tek nedavno, kao i ceo mlin.

 

Novinar, dipl. turizmolog Srđan Ačanski

Pročitano 239 puta
Tagovano

Kontakt

Venac Stepe Stepanovića 9
Sombor 25000
e-mail: office@noviradiosombor.com
Tel: +381-25-442-442
Mob: +381-65-8-675-445
http://noviradiosombor.com

Linkovi

POSTANITE SARADNICI

Svi koji želite, možete da postanete saradnici Novog Radio Sombora, bilo gde da živite i boravite.

Javite se na e-mail: office@noviradiosombor.com
Telefon: +381-65-8-675-445

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…